วันที่ 21 ตุลาคม 2026 ยีลด์พันธบัตรรัฐบาลฝรั่งเศสอายุ 10 ปี (OAT) ขยับขึ้นทะลุระดับ 5% ระหว่างวันเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2002 ก่อนย่อกลับมาแถว 4.99% ขณะที่ส่วนต่างยีลด์เทียบพันธบัตรเยอรมนี (OAT-Bund spread) กว้างขึ้นไปราว 157-160 จุดพื้นฐาน สูงสุดนับตั้งแต่ช่วงวิกฤตหนี้ยุโรปปลายปี 2011 ประเด็นนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องการเมืองในประเทศ แต่เป็นสัญญาณความเสี่ยงที่ส่งผ่านไปยังค่าเงินยูโร หุ้นยุโรป และตลาดพันธบัตรทั่วโลก
เกิดอะไรขึ้นกับพันธบัตรฝรั่งเศส
ยีลด์ที่สูงขึ้นหมายถึงต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลที่แพงขึ้น และ "spread" เทียบเยอรมนี คือเบี้ยความเสี่ยงที่นักลงทุนเรียกเพิ่มเพื่อถือหนี้ฝรั่งเศสแทนหนี้เยอรมนีซึ่งถือว่าปลอดภัยที่สุดในยูโรโซน ช่วงปลายกันยายน spread อยู่ราว 110 จุด แต่ภายในไม่ถึงหนึ่งเดือนกว้างขึ้นเกือบ 50 จุด ที่น่าสังเกตคือ ยีลด์ 10 ปีของฝรั่งเศสตอนนี้สูงกว่าอิตาลี (ราว 4.59%) ซึ่งตลาดเคยมองว่าเสี่ยงกว่ามาโดยตลอด ขณะที่ Bund เยอรมนีอยู่แถว 3.41%
สาเหตุหลัก: การคลัง การเมือง และแรงกดดันจากเงินเฟ้อ
- หนี้สาธารณะสูง หนี้รัฐบาลฝรั่งเศสไตรมาส 2 อยู่ราว 3.6 ล้านล้านยูโร หรือประมาณ 119% ของ GDP และขาดดุลงบประมาณราว 5% ของ GDP เกินเกณฑ์ 3% ของสหภาพยุโรปค่อนข้างมาก
- งบประมาณปี 2027 ยังไม่ผ่าน รัฐบาลเสียงข้างน้อยของนายกรัฐมนตรี Sébastien Lecornu กำลังผลักดันงบประมาณในสภา ขณะที่การเจรจางบประมาณเคยทำให้นายกฯ คนก่อนหน้าหลุดจากตำแหน่งมาแล้ว
- ความไม่สงบทางสังคม การประท้วงช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาลุกลามเป็นการจลาจลในหลายเมือง มีผู้ถูกจับกุมกว่า 2,000 คน และบางพื้นที่ต้องประกาศเคอร์ฟิว ตลาดตีความว่าการรัดเข็มขัดการคลังจะยากขึ้นอีก
- การเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2027 ผลสำรวจที่ฝ่ายขั้วการเมืองนำอยู่ ทำให้นักลงทุนไม่แน่ใจทิศทางนโยบายการคลังระยะยาว
- ฉากหลังระดับโลก ราคาน้ำมัน Brent ที่ยืนแถว 108-110 ดอลลาร์ ดันความกังวลเงินเฟ้อและความคาดหวังดอกเบี้ยขาขึ้น ตลาดพันธบัตรทั่วโลกจึงอ่อนไหวอยู่แล้ว และประเทศที่หนี้สูงมักถูกกดดันหนักกว่า
อีกปัจจัยที่ทำให้ตลาดผันผวนง่ายขึ้นคือ สัดส่วนนักลงทุนต่างชาติที่ถือพันธบัตรฝรั่งเศสเพิ่มจากราว 48% ต้นปี 2022 เป็นเกือบ 60% ต้นปี 2026 เงินกลุ่มนี้มักเคลื่อนย้ายเร็วเมื่อบรรยากาศเปลี่ยน
ผลกระทบต่อแต่ละตลาด
- ค่าเงินยูโร ความกังวลเรื่องฝรั่งเศสเป็นแรงกดดันสำคัญ ยูโรเคยลงไปต่ำสุดรอบ 17 เดือนที่ราว 1.116 ดอลลาร์เมื่อต้นเดือน และยังเคลื่อนไหวแถว 1.12 ดอลลาร์ ขณะที่ดอลลาร์ได้แรงหนุนจากยีลด์สหรัฐฯ 10 ปีที่อยู่เหนือ 5.1%
- หุ้นยุโรป ดัชนี CAC 40 ร่วงราว 1.7% เมื่อวันที่ 19 ต.ค. หลังเหตุจลาจล หุ้นกลุ่มธนาคารซึ่งถือพันธบัตรรัฐบาลจำนวนมากมักอ่อนไหวกับ spread เป็นพิเศษ และเมื่อ 21 ต.ค. หุ้น Carrefour ดิ่งกว่า 10% หลังลดคาดการณ์กำไร โดยอ้างความไม่สงบในประเทศและราคาพลังงานที่กดดันกำลังซื้อ
- พันธบัตรประเทศอื่น ถ้า spread ฝรั่งเศสกว้างต่อเนื่อง อาจลามไปยังประเทศหนี้สูงอื่นในยูโรโซน ส่วน Bund เยอรมนีมักได้ประโยชน์จากแรงซื้อหลบภัย
- ทองคำ ความเสี่ยงการคลังเป็นแรงหนุนหนึ่งของทองคำ แต่ยีลด์และดอลลาร์ที่สูงยังเป็นแรงต้าน ทองคำจึงแกว่งในกรอบแคบราว 4,100-4,230 ดอลลาร์
- เศรษฐกิจจริง ดอกเบี้ยเงินกู้บ้านในฝรั่งเศสเริ่มต่ำกว่ายีลด์พันธบัตร ธนาคารจึงต้องรับภาระส่วนต่าง และมีแนวโน้มปรับดอกเบี้ยเงินกู้ขึ้นในระยะถัดไป
ECB จะเข้ามาช่วยหรือไม่
ธนาคารกลางยุโรป (ECB) มีเครื่องมือ TPI สำหรับพยุงตลาดพันธบัตรประเทศสมาชิกเมื่อเกิดความผันผวนผิดปกติ แต่การใช้มีเงื่อนไข เช่น ต้องมีวินัยการคลังตามกรอบของ EU ขณะที่ฝรั่งเศสขาดดุลเกินเกณฑ์อยู่ นักวิเคราะห์หลายรายจึงมองว่า ECB ยังไม่น่ารีบเข้าแทรกแซง เว้นแต่สภาพคล่องในตลาดเริ่มติดขัด ด้านผู้ว่าการธนาคารกลางฝรั่งเศสยืนยันว่าประเทศยังไม่จำเป็นต้องพึ่ง ECB และเป้าลดขาดดุลเหลือ 3% ภายในปี 2029 ยังเป็นไปได้
สิ่งที่เทรดเดอร์ควรติดตาม
- ระดับ OAT-Bund spread ว่าจะยืนเหนือ 160 จุดหรือย่อตัวลง
- ความคืบหน้าการพิจารณางบประมาณปี 2027 ในสภาฝรั่งเศส
- สถานการณ์การประท้วงช่วงสุดสัปดาห์ และท่าทีของสถาบันจัดอันดับเครดิต
- ทิศทางราคาน้ำมันและยีลด์สหรัฐฯ ซึ่งเป็นฉากหลังของตลาดพันธบัตรทั่วโลก
โดยสรุป ยีลด์ฝรั่งเศสที่แตะ 5% สะท้อนว่าตลาดเริ่มคิดเบี้ยความเสี่ยงการคลังและการเมืองในยุโรปสูงขึ้น ในช่วงที่ดอกเบี้ยทั่วโลกยังอยู่ในระดับสูง ประเด็นนี้จึงเป็นอีกตัวแปรที่ควรจับตาควบคู่กับนโยบายธนาคารกลางและราคาพลังงาน
บทความนี้จัดทำเพื่อการศึกษาและให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน