เวลาตลาดคริปโตร่วงแรง คนในกลุ่มเทรดมักแชร์ภาพเข็มวัดสีแดงพร้อมคำว่า Extreme Fear ส่วนตอนราคาพุ่งไม่หยุด เข็มจะไปอยู่ฝั่งเขียวพร้อมคำว่า Extreme Greed ภาพนี้คือ Fear and Greed Index หรือดัชนีความกลัวและความโลภ เป็นคำที่คนค้นหากันมากทุกครั้งที่ตลาดผันผวน
บทความนี้จะอธิบายว่าดัชนีนี้คำนวณจากอะไร อ่านค่ายังไง และใช้ประกอบการตัดสินใจได้แค่ไหน
Fear and Greed Index คืออะไร
Fear and Greed Index คือตัวเลข 0 ถึง 100 ที่พยายามสรุปว่า ตอนนี้คนในตลาดกำลัง "กลัว" หรือ "โลภ" แค่ไหน โดยรวมข้อมูลหลายอย่างมาคำนวณเป็นค่าเดียว ค่ายิ่งต่ำแปลว่ายิ่งกลัว ค่ายิ่งสูงแปลว่ายิ่งโลภ
ดัชนีที่คนพูดถึงกันบ่อยมี 2 ตัว คือ ดัชนีของ CNN ที่ใช้วัดอารมณ์ตลาดหุ้นสหรัฐฯ และ ดัชนีคริปโตของเว็บไซต์ Alternative.me ที่ใช้วัดอารมณ์ตลาดคริปโต ทั้งสองตัวใช้แนวคิดเดียวกัน แต่คำนวณจากข้อมูลคนละชุด
ดัชนีคริปโตคำนวณจากอะไร
ดัชนีคริปโตของ Alternative.me เน้นข้อมูลของ Bitcoin เป็นหลัก ตามที่เว็บไซต์ระบุ ข้อมูลที่ใช้และน้ำหนักของแต่ละส่วนมีดังนี้
- ความผันผวน ถ้าราคาแกว่งแรงผิดปกติเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ย 30 และ 90 วัน มักสะท้อนความกลัว
- โมเมนตัมและปริมาณซื้อขาย ถ้าซื้อขายหนาแน่นในจังหวะที่ราคาขึ้นต่อเนื่อง มักสะท้อนความโลภ
- โซเชียลมีเดีย ดูว่ามีการพูดถึงและโต้ตอบเรื่องคริปโตมากผิดปกติแค่ไหน
- BTC Dominance ถ้าสัดส่วนของ Bitcoin เพิ่มขึ้น มักหมายถึงคนหนีจากเหรียญเสี่ยงสูงมาหา Bitcoin ซึ่งเป็นสัญญาณของความกลัว
- Google Trends ดูว่าคำค้นหาเกี่ยวกับ Bitcoin เพิ่มขึ้นแค่ไหน และเป็นคำค้นแบบไหน
ดัชนีของตลาดหุ้นต่างกันยังไง
ดัชนีของ CNN ใช้ข้อมูลตลาดหุ้นสหรัฐฯ 7 ตัว ให้น้ำหนักเท่ากันทุกตัว ได้แก่ โมเมนตัมของดัชนี S&P 500 เทียบกับค่าเฉลี่ย 125 วัน จำนวนหุ้นที่ทำจุดสูงสุดเทียบกับจุดต่ำสุดในรอบ 52 สัปดาห์ ปริมาณซื้อขายของหุ้นที่ขึ้นเทียบกับหุ้นที่ลง สัดส่วนการซื้อขายออปชัน Put กับ Call ส่วนต่างผลตอบแทนระหว่างหุ้นกู้คุณภาพสูงกับหุ้นกู้เสี่ยงสูง ดัชนีความผันผวน VIX และผลตอบแทนหุ้นเทียบกับพันธบัตรรัฐบาล
เพราะใช้ข้อมูลคนละชุด ค่าของสองดัชนีจึงไม่จำเป็นต้องไปทางเดียวกัน บางช่วงตลาดหุ้นอาจอยู่ในโซนโลภ ขณะที่ตลาดคริปโตอยู่ในโซนกลัวก็ได้ ควรเลือกดูดัชนีที่ตรงกับตลาดที่เราเทรด
เอาดัชนีไปใช้ยังไง
หลายคนใช้ดัชนีนี้แบบ สวนทางอารมณ์ตลาด แนวคิดคือ ตอนที่คนส่วนใหญ่กลัวสุดขีด ราคามักถูกขายลงมามากเกินพื้นฐาน และตอนที่คนโลภสุดขีด ราคามักถูกซื้อจนแพงเกินไป
คำสำคัญคือ "เริ่มหาจังหวะ" ไม่ใช่ "ซื้อทันที" เพราะดัชนีอยู่ในโซนกลัวสุดขีดได้นานหลายสัปดาห์ ระหว่างนั้นราคาอาจลงต่ออีกมาก ถ้าเห็นค่าต่ำแล้วรีบเข้าเต็มพอร์ต อาจติดดอยตั้งแต่ครึ่งทาง
ข้อจำกัดที่ต้องรู้
- ไม่บอกเวลา ดัชนีบอกว่าอารมณ์ตลาดสุดโต่งแค่ไหน แต่ไม่บอกว่าราคาจะกลับตัวเมื่อไหร่
- สะท้อนสิ่งที่เกิดไปแล้ว ข้อมูลหลายตัวในสูตร เช่น ความผันผวนและโมเมนตัม คำนวณจากราคาที่ผ่านมา
- สูตรเปลี่ยนได้ ผู้จัดทำอาจปรับข้อมูลหรือน้ำหนัก เช่น ส่วนแบบสำรวจของดัชนีคริปโตที่ถูกพักไว้
- เน้น Bitcoin ดัชนีคริปโตอาจไม่สะท้อนอารมณ์ของเหรียญเล็กหรือเหรียญเฉพาะกลุ่ม
วิธีใช้ที่เหมาะคือ ใช้ดัชนีเป็น ข้อมูลประกอบ คู่กับโครงสร้างราคา แนวรับแนวต้าน และข้อมูลอื่นอย่าง Funding Rate ถ้าทุกอย่างชี้ไปทางเดียวกัน ความมั่นใจก็สูงขึ้น ถ้าขัดกัน ควรรอให้ภาพชัดก่อน
สิ่งที่ต้องจำ
- Fear and Greed Index คือตัวเลข 0 ถึง 100 ที่สรุปอารมณ์ตลาด ยิ่งต่ำยิ่งกลัว ยิ่งสูงยิ่งโลภ
- ดัชนีคริปโต คำนวณจากความผันผวน โมเมนตัม โซเชียลมีเดีย BTC Dominance และ Google Trends
- ดัชนีหุ้นของ CNN ใช้ข้อมูลตลาดหุ้นสหรัฐฯ 7 ตัว ให้น้ำหนักเท่ากัน
- ใช้สวนทางอารมณ์ ได้ แต่เป็นการเริ่มหาจังหวะ ไม่ใช่สัญญาณซื้อขายทันที
- ดัชนีอยู่ในโซนสุดโต่งได้นาน ต้องใช้ร่วมกับโครงสร้างราคาและการบริหารความเสี่ยง
คำเตือน: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือการชี้นำให้ซื้อขายสินทรัพย์ใด สูตรและส่วนประกอบของดัชนีอาจถูกปรับโดยผู้จัดทำ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากแหล่งต้นทาง คริปโตเป็นสินทรัพย์ที่มีความผันผวนสูง การลงทุนมีความเสี่ยง
