Sector Rotation — เงินหมุนระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรมคืออะไร

เวลาดูข่าวตลาดหุ้นต่างประเทศ มักจะเจอประโยคทำนองว่า "เงินไหลออกจากกลุ่มเทคโนโลยีเข้าสู่กลุ่มพลังงาน" หรือ "นักลงทุนหมุนเข้าหากลุ่มตั้งรับ" · ประโยคพวกนี้กำลังพูดถึงสิ่งเดียวกันคือ Sector Rotation หรือการหมุนของเงินระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรม

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้มีประโยชน์คือ ในดัชนีเดียวกัน ช่วงเวลาเดียวกัน หุ้นแต่ละกลุ่มไม่ได้ขึ้นลงพร้อมกันเสมอไป · บางช่วงกลุ่มหนึ่งบวกแรงขณะที่อีกกลุ่มติดลบ และการรู้ว่ากลุ่มไหนมักนำในภาวะแบบไหน ช่วยให้เข้าใจว่าตลาดกำลังคิดอะไรอยู่ แม้จะไม่ได้ลงทุนในหุ้นต่างประเทศเองก็ตาม

กลุ่มอุตสาหกรรมมีอะไรบ้าง

มาตรฐานที่ใช้กันทั่วโลกคือ GICS ซึ่งแบ่งหุ้นออกเป็น 11 กลุ่ม ได้แก่ พลังงาน · วัตถุดิบ · อุตสาหกรรม · สินค้าฟุ่มเฟือย · สินค้าจำเป็น · การเงิน · สุขภาพ · เทคโนโลยี · สื่อสาร · สาธารณูปโภค · อสังหาริมทรัพย์

แต่ในทางปฏิบัติ สิ่งที่ต้องจำจริง ๆ ไม่ใช่ชื่อทั้ง 11 กลุ่ม แต่คือการแบ่งกลุ่มพวกนี้ออกเป็นสองฝั่งตามพฤติกรรม คือฝั่งที่โตตามเศรษฐกิจ (Cyclical) กับฝั่งที่ขายของที่คนต้องซื้ออยู่ดีไม่ว่าเศรษฐกิจจะเป็นยังไง (Defensive)

ทำไมเงินถึงหมุน

เหตุผลอยู่ที่เศรษฐกิจเดินเป็นวัฏจักร และแต่ละช่วงของวัฏจักรเอื้อประโยชน์ให้ธุรกิจคนละแบบ · เมื่อเศรษฐกิจเพิ่งฟื้นจากภาวะถดถอย ดอกเบี้ยยังต่ำและคนเริ่มกล้าใช้เงิน กลุ่มที่ได้ประโยชน์ก่อนคือกลุ่มที่ขายของชิ้นใหญ่ที่คนเลื่อนซื้อมานาน · พอเศรษฐกิจร้อนแรงเต็มที่ ราคาสินค้าโภคภัณฑ์และเงินเฟ้อเร่งขึ้น กลุ่มพลังงานและวัตถุดิบจึงเข้ามานำแทน

ในทางกลับกัน เมื่อเศรษฐกิจเริ่มชะลอและกำไรบริษัทมีแนวโน้มหดตัว เงินจะไหลออกจากกลุ่มที่พึ่งการใช้จ่ายของผู้บริโภคไปหากลุ่มที่รายได้แน่นอนกว่า · ไม่ใช่เพราะกลุ่มตั้งรับจะกำไรดีขึ้น แต่เพราะมันหดตัวน้อยกว่าในช่วงที่ทุกอย่างกำลังแย่

อ่านการหมุนยังไงให้เห็นจริง

ปัญหาของการดูแค่ราคาคือ ในตลาดขาขึ้นทุกกลุ่มมักบวกหมด และในตลาดขาลงก็ติดลบหมด · การดูว่ากลุ่มไหนบวกจึงบอกอะไรไม่ได้มาก · สิ่งที่บอกได้จริงคือผลตอบแทนเทียบกับดัชนีรวม หรือที่เรียกว่าความแข็งแกร่งเชิงเปรียบเทียบ

วิธีคิดง่ายที่สุดคือ ถ้าดัชนีรวมบวก 2% แต่กลุ่มพลังงานบวก 5% แปลว่ากลุ่มนี้กำลังนำ · และถ้าดัชนีรวมลบ 3% แต่กลุ่มสินค้าจำเป็นลบแค่ 0.5% กลุ่มนั้นก็กำลังนำเช่นกัน แม้ตัวเลขจะติดลบก็ตาม · การนำจึงไม่ได้แปลว่าต้องบวก แต่แปลว่าทำได้ดีกว่าตลาด

สิ่งที่การหมุนบอกเราได้

ประโยชน์ที่แท้จริงของ Sector Rotation สำหรับคนทั่วไป ไม่ใช่การไล่ซื้อกลุ่มที่กำลังนำ แต่คือการใช้มันเป็นเครื่องวัดอารมณ์ตลาด · เมื่อดัชนียังทำจุดสูงสุดใหม่ได้แต่แรงซื้อกระจุกอยู่ในกลุ่มตั้งรับอย่างสินค้าจำเป็นและสาธารณูปโภค นั่นเป็นสัญญาณว่าตลาดกำลังระวังตัวอยู่ข้างใน แม้ภาพข้างนอกจะยังดูดี

ในทางกลับกัน ถ้าดัชนีเพิ่งฟื้นจากการปรับฐานและกลุ่มที่นำคือกลุ่มที่โตตามเศรษฐกิจอย่างสินค้าฟุ่มเฟือยหรืออุตสาหกรรม นั่นบอกว่าตลาดกำลังกล้าเสี่ยงอีกครั้ง · การหมุนจึงเป็นการบอกทิศทางความกล้าเสี่ยงของเงิน มากกว่าการบอกว่าควรซื้ออะไร

การหมุนที่ไม่ได้มาจากวัฏจักร

ไม่ใช่ทุกการหมุนจะเกิดจากภาวะเศรษฐกิจ · ตัวแปรที่ทำให้เงินย้ายกลุ่มได้แรงพอกันคือทิศทางดอกเบี้ย เพราะบางกลุ่มอ่อนไหวกับต้นทุนเงินมากเป็นพิเศษ · กลุ่มเทคโนโลยีมีมูลค่าส่วนใหญ่ผูกกับกำไรที่คาดว่าจะเกิดในอนาคตอีกหลายปี เมื่อดอกเบี้ยสูงขึ้น กำไรอนาคตเหล่านั้นถูกคิดกลับมาเป็นมูลค่าปัจจุบันได้น้อยลง ราคาจึงถูกกดมากกว่ากลุ่มที่มีกำไรสม่ำเสมออยู่แล้ว

ในทางเดียวกัน กลุ่มอสังหาริมทรัพย์และสาธารณูปโภคซึ่งมักมีหนี้สูงและถูกถือไว้เพื่อรับเงินปันผล ก็ได้รับผลกระทบเมื่อดอกเบี้ยขึ้นเพราะต้นทุนการเงินแพงขึ้นและผลตอบแทนของพันธบัตรกลายเป็นตัวเลือกที่แข่งขันได้ · ส่วนกลุ่มการเงินมักได้ประโยชน์ในทางตรงข้าม · เวลาเห็นการหมุนแรง ๆ จึงต้องแยกให้ออกว่ามาจากภาพเศรษฐกิจ หรือมาจากดอกเบี้ยที่เพิ่งเปลี่ยนทิศ

ข้อควรระวัง

เรื่องนี้ถูกนำไปใช้ผิดบ่อยที่สุดในสองแบบ · แบบแรกคือการยึดลำดับวัฏจักรเป็นตารางเวลา ทั้งที่ในความเป็นจริงเศรษฐกิจไม่ได้เดินตามลำดับสวย ๆ เสมอไป บางรอบข้ามช่วง บางรอบย้อนกลับ และบางรอบมีเหตุการณ์เฉพาะตัวที่ทำให้กลุ่มหนึ่งนำด้วยเหตุผลที่ไม่เกี่ยวกับวัฏจักรเลย

แบบที่สองคือการไล่ตามกลุ่มที่เพิ่งนำไปแล้ว · กว่าที่ข่าวจะรายงานว่ากลุ่มไหนกำลังมาแรง ราคามักวิ่งไปพอสมควรแล้ว และการหมุนรอบถัดไปอาจเริ่มขึ้นพอดี · การหมุนเป็นข้อมูลที่ใช้อ่านภาพรวมได้ดี แต่ใช้เป็นสัญญาณเข้าซื้อได้แย่

สรุปบทเรียน

Sector Rotation คือการที่เงินลงทุนไหลจากกลุ่มอุตสาหกรรมหนึ่งไปอีกกลุ่มหนึ่งตามภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไป โดยแก่นที่ต้องจำไม่ใช่ชื่อทั้ง 11 กลุ่มตามมาตรฐาน GICS แต่คือการแบ่งออกเป็นฝั่งที่โตตามเศรษฐกิจอย่างสินค้าฟุ่มเฟือย อุตสาหกรรม การเงิน วัตถุดิบและพลังงาน กับฝั่งตั้งรับอย่างสินค้าจำเป็น สุขภาพ และสาธารณูปโภคที่คนต้องจ่ายอยู่ดีไม่ว่าเศรษฐกิจจะเป็นอย่างไร วิธีอ่านการหมุนที่ถูกต้องคือดูผลตอบแทนเทียบกับดัชนีรวม ไม่ใช่ดูว่ากลุ่มไหนบวก เพราะกลุ่มที่ติดลบน้อยกว่าตลาดในวันที่ทุกอย่างลงก็ถือว่ากำลังนำเช่นกัน และประโยชน์ที่แท้จริงสำหรับคนทั่วไปคือการใช้มันเป็นเครื่องวัดว่าเงินในตลาดกำลังกล้าเสี่ยงหรือกำลังหลบเข้าที่ปลอดภัย ซึ่งบางครั้งบอกอะไรที่ตัวเลขดัชนีรวมเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอก