ถ้าลองค้นคำว่ารูปแบบกราฟขาขึ้น ชื่อหนึ่งที่โผล่มาแทบทุกครั้งคือ Cup and Handle หรือรูปแบบ "ถ้วยกับหูจับ" เป็นรูปแบบที่ดูง่าย ชื่อจำง่าย และเป็นที่นิยมมากในตลาดหุ้น แต่ก็มีคนดูผิดเยอะเหมือนกัน เพราะเห็นอะไรโค้ง ๆ ก็เรียกว่าถ้วยไปหมด
บทความนี้จะพาดูว่ารูปแบบที่ถูกต้องหน้าตาเป็นยังไง มีเงื่อนไขอะไรบ้าง จุดเข้าอยู่ตรงไหน และคำนวณเป้าหมายยังไง
Cup and Handle คืออะไร
Cup and Handle เป็นรูปแบบกราฟ ขาขึ้นต่อเนื่อง คือเกิดหลังจากราคาขึ้นมาระยะหนึ่งแล้ว พักตัวลงเป็นรูปโค้ง แล้วกลับขึ้นไปใกล้ยอดเดิม จากนั้นย่อลงเล็กน้อยอีกรอบก่อนทะลุขึ้นไป คนที่ทำให้รูปแบบนี้เป็นที่รู้จักคือ William O'Neil จากหนังสือ How to Make Money in Stocks ที่ตีพิมพ์ปี 1988
- ขาขึ้นก่อนหน้า ต้องมีเทรนด์ขึ้นมาก่อน รูปแบบนี้คือการพักตัวระหว่างทาง
- ถ้วย ราคาย่อลงเป็นรูปตัว U ก้นโค้งมน แล้วกลับขึ้นไปใกล้ยอดเดิม
- หูจับ ราคาย่อลงสั้น ๆ อีกครั้งใกล้ขอบถ้วย เป็นช่วงที่คนซื้อไว้แถวยอดเดิมขายคืนทุนออกมา
- จุดทะลุ ราคาวิ่งขึ้นเหนือแนวต้านของหูจับ พร้อมปริมาณซื้อขายที่เพิ่มขึ้น
เงื่อนไขของรูปแบบที่ดี
ความต่างระหว่างถ้วยจริงกับถ้วยปลอม อยู่ที่สัดส่วนและระยะเวลา แนวทางที่ใช้กันทั่วไปเป็นแบบนี้
มีอีกสองจุดที่ควรสังเกต อย่างแรกคือ ก้นถ้วยควรโค้งมน แบบตัว U ไม่ใช่แหลมแบบตัว V เพราะก้นโค้งแสดงว่าราคาใช้เวลาสร้างฐานนานพอ คนที่อยากขายค่อย ๆ ขายจนหมด ส่วนก้นแหลมมักเกิดจากการเด้งเร็วที่ยังไม่มั่นคง อย่างที่สองคือ หูจับควรอยู่ครึ่งบนของถ้วย ถ้าหูจับลงไปลึกถึงครึ่งล่าง รูปแบบจะอ่อนแอลงมาก
จุดเข้า จุดตัดขาดทุน และเป้าหมาย
วิธีที่นิยมที่สุดคือรอให้ราคา ทะลุแนวต้านของหูจับ แล้วค่อยเข้าซื้อ ส่วน Stop Loss วางใต้จุดต่ำสุดของหูจับ
เป้าหมายคำนวณจาก ความลึกของถ้วย คือระยะจากขอบถ้วยลงไปถึงก้นถ้วย แล้วบวกเพิ่มจากจุดทะลุ
จากตัวอย่าง ขอบถ้วยอยู่ที่ 50 บาท ก้นถ้วยอยู่ที่ 40 บาท ความลึกคือ 10 บาท เมื่อราคาทะลุ 50 บาท เป้าหมายแรกจึงอยู่ราว 60 บาท ถ้าหูจับมีจุดต่ำสุดที่ 47 บาท และวาง Stop Loss ไว้ที่ 46.50 บาท ความเสี่ยงต่อหุ้นจะอยู่ที่ราว 3.50 บาท เทียบกับกำไรเป้าหมาย 10 บาท
เป้าหมายจากการวัดแบบนี้เป็นแค่ กรอบคร่าว ๆ ราคาอาจไปไม่ถึงหรือไปไกลกว่านั้นก็ได้ หลายคนจึงแบ่งขายบางส่วนเมื่อใกล้เป้า แล้วเลื่อน Stop Loss ตามส่วนที่เหลือ
สัญญาณว่ารูปแบบอาจล้มเหลว
- ทะลุแบบปริมาณซื้อขายเบาบาง ราคาขึ้นเหนือแนวต้านแต่ไม่มีแรงซื้อจริงตาม มักกลับลงมาใต้แนวได้ง่าย
- หูจับลึกเกินไป ย่อลงไปจนเกือบถึงก้นถ้วย แสดงว่าแรงขายยังมาก
- ไม่มีขาขึ้นก่อนหน้า รูปโค้งที่เกิดกลางขาลง ไม่ใช่ Cup and Handle
- ตลาดรวมเป็นขาลง ต่อให้รูปสวยแค่ไหน ถ้าทั้งตลาดกำลังลงแรง โอกาสสำเร็จก็ต่ำลง
รูปแบบนี้ยังมีฉบับกลับหัวที่เรียกว่า Inverted Cup and Handle ซึ่งเป็นสัญญาณขาลง หลักการเหมือนกันทุกอย่าง แค่สลับทิศขึ้นลง
Cup and Handle เกิดได้ในหลายตลาด ทั้งหุ้น ดัชนี ทองคำ และคริปโต แต่เพราะต้องใช้เวลาก่อตัวหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน จึงเห็นชัดที่สุดบนกราฟรายวันและรายสัปดาห์ ถ้าเจอบนกราฟนาที ความน่าเชื่อถือจะต่ำกว่ามาก
สิ่งที่ต้องจำ
- Cup and Handle คือรูปแบบขาขึ้นต่อเนื่อง ต้องมีขาขึ้นมาก่อนเสมอ
- ถ้วย ควรเป็นรูปตัว U ลึกไม่เกินราว 1/3 ของขาขึ้นก่อนหน้า
- หูจับ ควรสั้น อยู่ครึ่งบนของถ้วย และย่อไม่ลึก
- จุดเข้า คือทะลุแนวต้านหูจับพร้อมปริมาณซื้อขายเพิ่มขึ้น SL ใต้หูจับ
- เป้าหมาย คือความลึกของถ้วยบวกจากจุดทะลุ ใช้เป็นกรอบคร่าว ๆ
คำเตือน: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือการชี้นำให้ซื้อขายสินทรัพย์ใด ตัวเลขในตัวอย่างเป็นการสมมติ รูปแบบกราฟไม่ได้รับประกันผลลัพธ์ การลงทุนมีความเสี่ยง ควรวาง Stop Loss และบริหารความเสี่ยงทุกครั้ง