อ่านกราฟแท่งเทียน (Candlestick) ให้เป็น

ยินดีต้อนรับสู่ระดับต่อยอดฝีมือ — ในระดับนี้เราจะเริ่ม "อ่านกราฟ" ให้เป็น และทักษะแรกที่สำคัญที่สุดคือการอ่าน "แท่งเทียน"

กราฟแท่งเทียน (Candlestick Chart) เป็นรูปแบบกราฟที่เทรดเดอร์ทั่วโลกใช้มากที่สุด เพราะแท่งเทียนเพียงแท่งเดียวบอกข้อมูลได้เยอะมาก — ทั้งราคา ทิศทาง และอารมณ์ของตลาดในช่วงเวลานั้น ถ้าเปรียบกราฟเป็นภาษา แท่งเทียนก็คือตัวอักษร เมื่ออ่านออก เราจะเข้าใจสิ่งที่ตลาดกำลังบอกเรา

กายวิภาคของแท่งเทียน

แท่งเทียนหนึ่งแท่งแทนการเคลื่อนไหวของราคาในช่วงเวลาหนึ่ง (เช่น 1 ชั่วโมง หรือ 1 วัน ขึ้นกับที่เราตั้งค่า) และบอกราคาสำคัญ 4 จุดในช่วงนั้น

ส่วนที่เป็นแท่งหนาตรงกลางเรียกว่า ตัวเทียน (Body) — สองปลายของตัวเทียนคือ ราคาเปิด และ ราคาปิด ของช่วงเวลานั้น ส่วนเส้นบางๆ ที่ยื่นออกมาจากหัวและท้ายตัวเทียนเรียกว่า ไส้เทียน (Wick) หรือเงา — ปลายไส้เทียนด้านบนคือ ราคาสูงสุด และปลายด้านล่างคือ ราคาต่ำสุด ที่ราคาเคยไปแตะในช่วงนั้น

พูดง่ายๆ คือ ตัวเทียนบอกว่าราคา "เริ่ม" และ "จบ" ที่เท่าไหร่ ส่วนไส้เทียนบอกว่าราคา "แกว่ง" ไปได้ไกลแค่ไหนระหว่างทาง

แท่งขาขึ้น (เขียว) กับแท่งขาลง (แดง)

สีของแท่งเทียนบอกทิศทางราคาในช่วงเวลานั้นได้ทันที

แท่งขาขึ้น มักแสดงเป็นสีเขียว (หรือสีขาว) — เกิดขึ้นเมื่อราคาปิด "สูงกว่า" ราคาเปิด แปลว่าในช่วงเวลานั้นราคาขยับขึ้น ฝ่ายซื้อเป็นผู้ชนะ สำหรับแท่งเขียว ราคาเปิดจะอยู่ที่ขอบล่างของตัวเทียน และราคาปิดอยู่ขอบบน

แท่งขาลง มักแสดงเป็นสีแดง (หรือสีดำ) — เกิดขึ้นเมื่อราคาปิด "ต่ำกว่า" ราคาเปิด แปลว่าราคาขยับลง ฝ่ายขายเป็นผู้ชนะ สำหรับแท่งแดง ตำแหน่งจะสลับกัน — ราคาเปิดอยู่ขอบบน และราคาปิดอยู่ขอบล่าง

เพียงแค่กวาดสายตามองสีของแท่งเทียนที่เรียงต่อกัน เราก็พอเห็นภาพรวมได้ทันทีว่าช่วงที่ผ่านมาตลาดเป็นของฝ่ายซื้อหรือฝ่ายขาย

รูปแบบแท่งเทียนพื้นฐาน

เมื่ออ่านแท่งเทียนเดี่ยวๆ เป็นแล้ว ขั้นต่อไปคือการรู้จัก "รูปแบบ" ของแท่งเทียนที่มักให้สัญญาณบางอย่าง นี่คือ 3 รูปแบบพื้นฐานที่เจอบ่อย

Doji — แท่งเทียนที่มีตัวเทียนสั้นมากจนเกือบเป็นเส้น เกิดเมื่อราคาเปิดและราคาปิดเกือบเท่ากัน สื่อว่าตลาดกำลัง "ลังเล" แรงซื้อและแรงขายพอๆ กัน ไม่มีฝ่ายไหนชนะชัดเจน

Hammer (ค้อน) — แท่งที่มีตัวเทียนเล็กอยู่ด้านบน และไส้เทียนล่างยาว เกิดเมื่อราคาถูกขายลงไปแรง แต่มีแรงซื้อดันกลับขึ้นมาปิดใกล้จุดสูง มักถูกมองเป็นสัญญาณว่าราคาอาจกำลังจะกลับตัวขึ้น

Engulfing (แท่งกลืน) — รูปแบบ 2 แท่ง ที่แท่งหลังมีตัวเทียนใหญ่จน "กลืน" ตัวเทียนของแท่งก่อนหน้าได้ทั้งแท่ง สื่อว่าฝ่ายหนึ่งเข้ามาครอบงำตลาดอย่างชัดเจน มักเป็นสัญญาณการกลับตัว

ข้อควรจำ: รูปแบบแท่งเทียนเป็นเพียง "สัญญาณ" หรือความน่าจะเป็น ไม่ใช่การการันตี ควรใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นที่จะเรียนในบทถัดๆ ไป

อ่านอารมณ์ตลาดจากแท่งเทียน

เสน่ห์ของแท่งเทียนคือมันสะท้อน "อารมณ์" ของตลาด — การต่อสู้ระหว่างแรงซื้อกับแรงขาย ขนาดและรูปร่างของแท่งเทียนบอกเราได้ว่าฝ่ายไหนกำลังคุมเกม

ตัวเทียนยาว บอกว่ามีแรงผลักดันที่ชัดเจน — ถ้าเป็นแท่งเขียวยาว แปลว่าแรงซื้อแข็งแกร่ง ถ้าแท่งแดงยาวก็แรงขายแข็งแกร่ง ส่วน ตัวเทียนสั้น บอกว่าตลาดกำลังลังเล ทั้งสองฝ่ายก้ำกึ่งกัน ยังไม่มีใครชนะ

ไส้เทียนยาว เป็นสัญญาณที่น่าสนใจ — มันบอกว่าราคาเคยวิ่งไปทางหนึ่งไกลพอควร แต่ถูก "ตีกลับ" มา เช่น ไส้เทียนล่างที่ยาวแปลว่าราคาเคยลงไปลึก แต่มีแรงซื้อดันกลับขึ้นมา เป็นการ "ปฏิเสธ" ราคาต่ำนั้น

การฝึกอ่านอารมณ์เหล่านี้ต้องใช้เวลาและการสังเกตบ่อยๆ ยิ่งดูกราฟมาก ยิ่งอ่านได้คล่องขึ้น

สรุปบทเรียน

แท่งเทียนคือพื้นฐานสำคัญที่สุดของการอ่านกราฟ เมื่ออ่านแท่งเทียนออกแล้ว เราก็พร้อมจะเรียนรู้เรื่องแนวรับ-แนวต้านและการดูเทรนด์ในบทถัดไป